فراز غرب ؛
✍️احمد مسجدجامعی وزیر پیشین فرهنگ و ارشاد اسلامی در یادداشتی در روزنامه شرق نوشت:
🔸در اجلاس یونسکو در سمرقند، منشور کوروش با پیشنهاد تاجیکستان برای ثبت در میراث جهانی یونسکو پیشنهاد شد که با پیوستن ایران به آن پیشنهاد، با عنوان سند بنیادی حقوق بشر به تصویب رسید.
🔸این روزها جلساتی اینسو و آنسو برگزار میشود و درباره برونرفتن از مشکلات فراوان کنونی چارهاندیشی میکنند. این کوششها بیشتر رویکرد اقتصادی و سیاسی دارد، تا هم به کاهش مشکلات زندگی روزمره مردم بینجامد و هم وضعیت ایران را در مناسبات جهانی تثبیت کند و ارتقا دهد؛ و این هر دو مکمل یکدیگرند و البته ضروری.
🔸با اینهمه، در کمتر نشستی است که از توان فرهنگی و تمدنی ایران سخن به میان آید؛ درحالیکه در فرازهای عمده تاریخ، همین حوزه بهمنزله عامل موثر حضور یافته و راهگشا بوده است. وضعیت و بنبستهای کنونی جهان نیز توجه به این مقوله را افزایش داده است. مثلا، مجمع جهانی یونسکو در سال جاری برای نخستین بار پاریس را ترک کرده و به سمرقند منتقل شده است که از نظر کارشناسان امری مهم ارزیابی میشود. مثالی دیگر، سخنرانی رییسجمهور تاجیکستان در اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد است که از جمله سخنرانیها با پرشمارترین شنونده در میان هییتهای نمایندگی کشورهای جهان بوده است. اینها دو روی یک سکهاند و هر دو در حوزه فرهنگ و تمدن ایرانی جای میگیرند.
🔸در اجلاس پیشگفته یونسکو در سمرقند، منشور کوروش با پیشنهاد تاجیکستان برای ثبت در میراث جهانی یونسکو پیشنهاد شد که با پیوستن ایران به آن پیشنهاد، با عنوان سند بنیادی حقوق بشر به تصویب رسید. خوب است بدانیم که دولت تاجیکستان پیشتر سال پیشروی میلادی، ۲۰۲۶ را به مناسبت دو هزار و ۵۵۰ سالگی استوانه کوروش، در کشور خود سال منشور کوروش اعلام کرده و با چنین پیشنهادی این ایده ارزشمند را در آن مجمع ارایه و برای تصویب آن کوشیده است. چون در ایران، در انبوه تبریکات به این و آن، چندان نامی از ابتکار و پیشنهاد ارزشمند تاجیکستان ندیدم، شخصا با سفیر دانشمند این کشور، نظامالدین زاهدین تماس گرفتم و از چندوچون ماجرا پرسیدم و در مقام یک ایرانی، از آنها برای این اقدام ارزشمند سپاسگزاری کردم.
🔸با همه اینها، هنوز جای این سوال باقی است که چرا در این سند نامی از کشورهای حوزه نوروز (تاکنون ۱۲ کشور) یا کشورهای دیگر در حوزه خلیج فارس، دریای مدیترانه، دریای سرخ و دریای عمان (همچون اردن، عمان، سوریه، لبنان و مصر که روزگاری در درون مرزهای گسترده شاهنشاهی هخامنشی جای داشتند) نیامده است؟ با توجه به آنکه شمار بیشتر نامها، اعتبار و احترام و شکوه افزونتری به این سند میبخشد و زمان نیز برای پیوستن این کشورها همچنان باقی است، اکنون فرصت جبران مافات برای مسیولان ایرانی در همراهکردن کشورها برای پیوستن به این سند فراهم است. شایسته است این رایزنیها با عراق آغاز شود؛ جایی که استوانه از دل آنجا و از شهر باستانی بابل کشف شده است.
🔸چندی پیش رییسجمهور تاجیکستان میلیونها نسخه از شاهنامه جناب فردوسی به خط سیریلیک را به شهروندان آن دیار هدیه داد. اگر در نظر بگیریم که هر دو کشور ازبکستان و تاجیکستان در عرصه اقتصاد جهانی وضعی رو به پیشرفت دارند، ارزش پرداختن آن دولتها به اینگونه اقدامات دوچندان میشود. به عبارت دیگر، آنها به پشتوانه فرهنگ و تمدن ایرانی، به پیشبرد انسجام داخلی و جاذبه و اعتبار خارجی خود میافزایند. به بیانی دیگر، ایشان به عنوان بخشی از اقوام ایرانی، پیشینه عظیم فرهنگ و تمدن ایرانی را زمینهساز شنیدهشدن صدای خود در مجامع بینالمللی و حضور گسترده در جهان کردهاند؛ امری که افزون بر هویتبخشی، به گردش گسترده مالی آنها -دستکم در اقتصاد گردشگری- و ساختوسازهای میراثی و مدنی کمکی فراوان میکند.
🔻ظاهرا برنامهای نانوشته در دست است که هرچند نمیتوان ایران اندیشه و ایران فرهنگی را در جهان امروز نادیده گرفت، میتوان از محوری جز ایران سیاسی به آن رو کرد. در واقع جلودار این فرهنگ کشورهایی شدهاند که در میراث مادی، معنوی و تمدنی با ما اشتراک دارند و در نگهداشت میراث تاریخی و فرهنگی خود میکوشند و پسندیده رفتار میکنند. در سوی دیگر، متأسفانه رفتار و گفتار برخی از مدیران کشور ما خلاف این مشی است و گویی از میراث کهن ایران هراس دارند؛ از اینروست که ایران در ثبت بسیاری از مواریث جهانی فرهنگ و تاریخ خود تعلل کرده و در واقع نقش او در این گستره سترگ تاریخی به حاشیه رانده شده است./جماران