فرازغرب، علی هلشی؛ مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان ایلام و دبیر جشنواره روشنای مشرقی در یادداشتی برای پایگاه اطلاع رسانی رضوی؛شانزدهمین جشنواره رضوی در استان ایلام با عنوان «روشنای مشرقی» را تحلیل کرده است.
تاریخچه جشنواره
جشنواره دلنوشته، سفرنامه و خاطره‌نویسی رضوی در ایلام طی ۱۶ دوره برگزاری، به یکی از رویدادهای فرهنگی مهم مرتبط با ترویج فرهنگ رضوی تبدیل شده است. استمرار برگزاری این جشنواره نشان‌دهنده ظرفیت و استقبال از قالب‌هایی است که روایت‌های مردمی از زیارت، دلدادگی و فرهنگ رضوی را به زبان ادبی بیان می‌کنند.
نقاط قوت جشنواره
مهم‌ترین نقطه قوت جشنواره، مردمی‌بودن قالب‌های آن و امکان حضور گروه‌های مختلف سنی و اجتماعی است. همچنین قرار گرفتن ایلام در مرز ایران و عراق، ظرفیت ویژه‌ای برای توسعه جشنواره و ارتباط آن با مخاطبان و نویسندگان عراقی ایجاد کرده است. توجه به زبان عربی و اولویت کشور عراق نیز می‌تواند این مزیت را پررنگ‌تر کند.
نقاط ضعف و چالش‌ها
محدودیت اعتبارات، یکی از مهم‌ترین چالش‌های جشنواره است. برگزاری رویدادی با رویکرد ملی و فرامرزی، نیازمند اعتبار متناسب با اهداف آن است. از سوی دیگر، تبلیغات در آن سوی مرز هنوز به اندازه ظرفیت جشنواره گسترده نیست. هزینه بالای رفت‌وآمد و اقامت برگزیدگانی که از نقاط دور کشور به ایلام سفر می‌کنند نیز در مواردی با میزان جوایز تناسب ندارد و می‌تواند حضور آنان را دشوار کند.
بُعد فرامرزی و ظرفیت عراق
بخش عربی جشنواره می‌تواند مهم‌ترین مسیر برای ورود آن به مرحله‌ای تازه باشد. اما تحقق این هدف نیازمند تبلیغات هدفمند در عراق، ارتباط با مراکز فرهنگی و ادبی، دانشگاه‌ها، رسانه‌ها و مجموعه‌های مرتبط با زایران است. صرف انتشار فراخوان در داخل کشور نمی‌تواند مشارکت موثر نویسندگان عراقی را تضمین کند.
پیشنهادهایی برای بهبود جشنواره
ضروری است هزینه سفر و اقامت برگزیدگان، جدا از مبلغ جایزه پیش‌بینی شود. همچنین آثار برگزیده می‌توانند در قالب کتاب، فضای مجازی، پادکست و ترجمه عربی منتشر شوند تا سرمایه فرهنگی جشنواره پس از اختتامیه نیز مورد استفاده قرار گیرد. استفاده بیشتر از ظرفیت فضای مجازی و برنامه‌های مشترک ایران و عراق نیز می‌تواند بخشی از محدودیت‌های مالی و جغرافیایی را کاهش دهد.
آینده جشنواره
جشنواره رضوی ایلام می‌تواند در عبور از یک «رویداد سالانه» و تبدیل‌شدن به یک «جریان فرهنگی مستمر» تعریف شود. برگزاری کارگاه‌های آموزشی، نشست‌های ادبی و برنامه‌های مشترک فرهنگی با عراق در طول سال، می‌تواند دامنه اثرگذاری جشنواره را افزایش دهد.
سخن پایانی
شانزدهمین دوره جشنواره را می‌توان فرصتی برای بازنگری و ترسیم افق آینده دانست. اگر اعتبارات متناسب با مأموریت جشنواره اختصاص یابد، تبلیغات فرامرزی تقویت شود و حمایت عملی از برگزیدگان و آثار آنها مورد توجه قرار گیرد، جشنواره رضوی ایلام می‌تواند از یک رویداد ادبی ملی، به یک ظرفیت فرهنگی موثر میان ایران و عراق تبدیل شود؛ ظرفیتی که اثر آن محدود به روز اختتامیه نباشد.