✍️ : مجتبی تابش
(کارشناس ارشد جزا و جرم شناسی ، مدیر مسیول پایگاه خبری فراز غرب )
در زندگی روزمره حوادث و اتفاقاتی روی می دهد که ریشه در عدم آموزش های مناسب در خانواده، اخلاق فردی تنزل یافته و رفتار اجتماعی نامتعارف دارند . گاها بر اثر یک برخورد ساده روزمره رفتار و سخنانی از شخص بروز می دهد که وی را در مقام متهم قرار می دهد و وی را با مجازات هایی روبرو می کند .
در جامعه کنونی به سبب تضادهای فراوان اجتماعی ، آموزش های نامتناسب ، عدم برنامه ریزی های دقیق فرهنگی ، اختلافات فاحش اقتصادی و طبقاتی ، کاهش سطح مطالعه ، افزایش بی رویه استفاده از برنامه های فضای مجازی که عملا رویه آموزش ناخواسته رفتار غیر اجتماعی و غیر مودبانه را ایجاد می کند ؛ برخی ناهنجاری ها در جامعه متعارف شده است که گاها شخصیت حقیقی و حقوقی افراد را با بحرانهایی روبرو می کند .
یکی از مهمترین بحرانهای پیش رو در اجتماع کنونی که ناخواسته باب شده است مبحث توهین است .
توهین دارای تعاریف گوناگونی است که ریشه در کلام و رفتار دارد . کلمات اهانت آمیز ، فحاشی ، تحقیر ،تمسخر با کلمات به جهت تنزل دیگری در زمره توهین قرار می گیرد . و در مفهوم کلی سست کردن منزلت دیگری با رفتاری خاص است .
توهین یک جرم مطلق است و به سه شکل ساده ، مشدد و مطبوعاتی است .
توهین ساده؛ توهین عامی است که به صورت معمول بین افراد عادی اتفاق می افتد و در مواردی قابلیت پیگیری دارد .
توهین مشدد ؛ توهین به مسیولان بلند پایه مانند رییس جمهور ، وزرا و مسیولان خارجی… که قانونگذار برای آن بار حقوقی و جزایی تعریف کرده است .
توهین مطبوعاتی ؛ هتک و توهینی که توسط رسانه ها اتفاق می افتد را توهین مطبوعاتی می گویند که توهین به مقدسات و اسلام و توهین به مقام رهبری را شامل می شود و قابلیت پیگیری و مجازات سنگین را دارد .
در مجازات توهین ساده قانونگذار در ماده ۶۰۸ قانون مجازات آورده است که : توهین به افراد از قبیل فحاشی و استعمال الفاظ رکیک چنانچه موجب حد قذف نباشد [مستوجب] جزای نقدی درجه شش خواهد بود.
در مورد توهین مشدد در ماده ۶۰۹ قانون مجازات آمده است که : هر کس با توجه به سمت، یکی از روسای سه قوه یا معاونان رییس جمهور یا وزرا یا یکی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی یا نمایندگان مجلس خبرگان یا اعضای شورای نگهبان یا قضات یا اعضای دیوان محاسبات یا کارکنان وزارتخانه ها و موسسات و شرکتهای دولتی و شهرداریها در حال انجام وظیفه یا به سبب آن توهین نماید به چهل و پنج روز تا سه ماه حبس و یا تا (۷۴) ضربه شلاق و یا دو میلیون تا بیست و پنج میلیون ریال جزای نقدی محکوم می شود.
در نتیجه از لازمه های اصلی تحقق و نمود یک شخصیت متمدن و رشد یافته، توجه به نحوه ی گفتگو و مصاحبت با دیگران است که این مهم با شناسایی الفاظ مودبانه ، کنترل زبان ، آگاهی از الفاظ رکیک و توهین آمیز، آشنایی با قانون و تمرین در جهت عدم کاربرد کلمات و الفاظی است که بار حقوقی دارند .